Геометрија – круг 2
Круг. Дефиниција. Периферијски и централни угао. Тетивни и тангентни четвороугао. Једноставни примери.
Задаци
Текст задатака објашњених у видео лекцији.
пр.3) Тачкама и кружница је подељена на два кружна
лука у размери 5:7. Одреди периферијске углове који одго-
варају овим кружним луковима.
пр.4) Из једне крање тачке пречника круга конструисане су тангента
и сечица које образују угао од . Одреди централни
угао над мањим луком између тангенте и сечице.
пр.5) Два угла тетивног четвороугла износе и
. Одреди остале углове тог четвороугла.
пр.6) Два круга се споља додирују у тачки . Нека су и
додирне тачке ових кругова са једном заједничком спољашњом
тангентом. Докажи да је угао прав угао.
Пр.3

Нацртаћемо кружницу и одредићемо тачке и коje деле кружницу у размери 5:7. Повезаћемо ове тачке с центром круга. Кружни лук је подељен у размери 5:7, тада је и централни угао подељен у размери 5:7.
Означимо централне углове са и , а са и периферијске углове.
Пр.4 Направим слику.

Нека jе - тангента, а - jе сечица круга. Потребно је израчунати угао . Знамо да jе угао између тетиве и тангенте jеднак перефериjском углу над истим тетивом.
Перифеоиjски угао jеднак jе половини централног угла над исти луком. Онда
Пр.5 Направим слику.

Нека jе - тетивни четвороугао. Знамо да наспрамни углови код тетивног четвероугла су суплементни , а збир датих углова jе , онда нису наспрамни углови, а они су суседни.
Нека jе и
Пр.6 Направим слику.

Потребно доказати да jе . Направим заjедничку тангенту ових кругова и добиjем тачку .
Знамо да тангентне дужи конструисане на кружну линиjу ван ње су jеднаке. Онда су - jе jеднакокраки .
Такође - jе jеднакокраки .
Четвороугао чија сва темена леже на једној кружници зове се тетивни. Углови код и су периферијски углови над два лука на које дијагонала дели кружницу, па им је збир половина од : . Важи и обрнуто: ако су наспрамни углови суплементни, око четвороугла се може описати кружница.
Кад су дата два угла, прво проверите да ли су наспрамни: ако им збир није , суседни су. При одузимању са минутима позајмите један степен: . У задацима са тангентом користите да је угао између тангенте и тетиве половина централног угла над тетивом и да су тангентне дужи из исте спољашње тачке једнаке.
- α + γ
- 180°
- β + δ
- 180°
- Збир сва четири угла
- 360°
Кад се четвороугаони део уклапа у округао рам (витраж, огледало, часовник), сва четири темена могу да додирну ивицу само ако наспрамни углови дају . Тако се брзо проверава да ли четири тачке леже на истој кружници.
Витраж у округлом прозору
Мајстор прави витраж за округли прозор. Средишњи стаклени део је четвороугао чија сва четири темена додирују кружни рам. Измерио је два угла тог четвороугла: и . Колики морају бити остала два угла?
Решење
- Темена леже на кружници, па је четвороугао тетивни: и .
- Збир измерених углова је , што није . Зато нису наспрамни, него суседни: и .
- .
- .
- Провера: .
Одговор: Остала два угла витража морају бити и , сваки наспрам свог измереног угла.
Задатак за вежбу
Два угла тетивног четвороугла износе и . Одредите остала два угла.
Прикажи решење
Збир није , па су дати углови суседни. Остали углови су и .